SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYCZNY

NA ROK SZKOLNY 2007/2008

Zgodny z aktami prawnymi:

·         Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich /Dz. U. z 1982 r. Nr 35, poz. 228 z późn. zm. – tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 11, poz. 109 z/ oraz przepisy wykonawcze w związku z ustawą.

·         Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi /Dz. U. Nr 35, poz. 230 z późn. zm./

·         Ustawa z dnia 24 kwietnia 1997 r. o przeciwdziałaniu narkomanii /Dz. U. z 2003 r. Nr 24, poz. 198/

·         Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji /Dz. U. Nr 30, poz. 179 z późn. zm./

·         Zarządzenia Nr 15/97 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 czerwca 1997 r. w sprawie form i metod działań Policji w zakresie zapobiegania i zwalczania demoralizacji i przestępczości nieletnich

·         Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty /Dz. U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329 z późn. Zm./

·         Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 stycznia 2003 r. w sprawie szczegółowych form działalności wychowawczej i zapobiegawczej wśród dzieci i młodzieży zagrożonych uzależnieniem /Dz. U. Nr 26, poz. 226/

HASŁO:

ZDROWIE TO NIE WSZYTSKO, ALE WSZYSTKO JEST NICZYM BEZ ZDROWIA

1. Program ten jest przeznaczony do prowadzenia zajęć w kl. I-III Zespołu Szkół nr 1 w Milanówku
2. Program obejmuje pracę wychowawczo-profilaktyczną nad całością osobowości ucznia z uwzględnieniem kształtowania sfery psychicznej, duchowej i fizycznej
3. Program ma pomóc uczniowi zrozumieć problemy i sytuacje, z którymi będzie musiał sobie poradzić

I.             AUTOR:

-          pedagog szkolny

II.          REALIZATORZY:

-          nauczyciele Zespołu Szkół nr 1 w Milanówku

-          pedagog szkolny

III.       KOORDYNATOR:

-          dyrekcja szkoły

IV.       TERMIN REALIZACJI:

-          rok szkolny 2005/2006 (ewentualnie kontynuacja w roku szkolnym 2006/2007)

V.          ADRESACI:

-          Uczniowie, nauczyciele, rodzice

VI.       CELE PROGRAMU:

·         Rozwijanie postaw promujących zdrowy styl życia,

·         Rozwijanie umiejętności organizowania czasu wolnego,

·         Kształtowanie poczucia odpowiedzialności za bezpieczeństwo swoje i innych,

·         Doskonalenie umiejętności porozumiewania się z innymi ludźmi,

·         Ukazanie sposobów konstruktywnego rozwiązywania problemów i konfliktów,

·         Uczenie rozumienia własnych pozytywnych i negatywnych emocji, radzenia sobie w sytuacjach trudnych,

·         Uczenie rozpoznawania oznak stresu i sposobów radzenia sobie z nim,

·         Ukazanie destruktywnego wpływu palenie i picia alkoholu, zażywania narkotyków i leków na zdrowie; ukazanie wzorców pozytywnych zachowań,

·         Nauka i ćwiczenie zachowań asertywnych,

·         Ograniczenie zachowań  agresywnych i przemocy w szkole,

·         Aktywizacja rodziców do współpracy nad realizacją programu profilaktycznego szkoły.

VII.          ZAKRES ODDZIAŁYWAŃ.

1.      Prowadzenie zajęć profilaktycznych dla uczniów.

2.      Organizowanie spotkań informacyjnych, szkoleń i warsztatów dla nauczycieli, rodziców

3.      Umiejętne kierowanie osób zainteresowanych do właściwych instytucji

4.      Podejmowanie interwencji kryzysowych, np. gdy w szkole odkrywa się branie środków zmieniających świadomość lub handel nimi.

VIII.       SPOSOBY REALIZACJI

1.      Zajęcia integrujące grupę (klasę)

2.      Zajęcia warsztatowe

3.      Projekcje filmów

4.      Pogadanki w klasach

5.      Apele szkolne

6.      Zebrania z rodzicami

7.      Narady nauczycieli

8.      Przeprowadzanie ankiet diagnozujących, np. o asertywności, sposobie radzenia sobie ze stresem

9.      Oplakatowanie szkoły

10.  Organizowanie spotkań z przedstawicielami: policji, straży miejskiej, psychologów.

11.  Utworzenie specjalnego zespołu ds. profilaktyki i trudnych przypadków wychowawczych (patrz - zespół wychowawczy)

12.  Prowadzenie indywidualnych rozmów z uczniami wynikających z aktualnych potrzeb

13.  Prowadzenie zajęć z zakresu Treningu Zachowań Prospołecznych metodą ART.-u z młodzieżą sprawiającą trudności wychowawcze.

IX.             PRZEWIDYWANE OSIĄGNIĘCIA

1.      Uczeń jest w pełni świadom negatywnych skutków szkodliwych nałogów.

2.      Uczeń potrafi powiedzieć „nie” nałogom: paleniu papierosów, piciu napojów alkoholowych, braniu narkotyków.

3.      Nauczyciel umie rozpoznać symptomy brania różnych środków odurzających

4.      Nauczyciel potrafi rozpoznać agresora i ofiarę.

5.      Nauczyciel zareaguje właściwie wobec zaistniałego zagrożenia.

6.      Rodzice aktywnie zaangażują się w życie szkoły, będą współrealizatorami programu wychowawczego i profilaktycznego szkoły.

7.      Rodzice będą właściwie rozpoznawać i reagować na niepokojące objawy u ich dzieci.

8.      Rodzice i nauczyciele zapoznają się z literaturą, która rozszerzy ich wiedzę na temat zagrożeń czyhających na młodzież.

PROFILAKTYKA

KSZTAŁTOWANIE OSOBOWOŚCI

KRADZIEŻE

NARKOMANIA

PRZEMOC/AGRESJA

WAGARY

SZKOLENIA DLA NAUCZYCIELI (WSPÓŁPRACA)

SZKOLENIA DLA RODZICÓW

REAGOWANIE NA BIEŻĄCE WYDARZENIA

ZAŁĄCZNIK 1

PROCEDURY POSTĘPOWANIA NAUCZYCIELI I METODY WSPÓŁPRACY SZKOŁÓ Z POLICJĄ W SYTUACJACH ZAGROZENIA DZIECI ORAQZ MŁODZIEŻY PRZESTĘPCZOŚCIĄ I DEMORALIZACJĄ W SZCZEGÓLNOŚCI: NARKOMANIĄ, ALKOHOLIZMEM, PROSTYTUCJĄ.

(jeden z modułów zawartych w projekcie Krajowego Programu Zapobiegania Niedostosowaniu Społecznemu i Przestępczości wśród Dzieci i Młodzieży)

            Niepokojącymi przejawami demoralizacji dzieci i młodzieży są zachowania problemowe, z których za najbardziej zagrażające dla zdrowia uznaje się narkomanię, alkoholizm i prostytucję. Są to zjawiska, wobec których nikt z ludzi dorosłych nie może pozostawać obojętny, zwłaszcza, że zachowania ryzykowne dzieci i młodzieży najczęściej ze sobą współpracują. Picie alkoholu czy odurzania się narkotykami współwystępuje z zachowaniami agresywnymi, przestępczymi, wczesną inicjacją seksualną. Wszystkie te czynniki mogą być przyczyną niedostosowania społecznego, nawiązywania kontaktów z grupami przestępczymi, a w dalszej kolejności popełniania przestępstw przez dzieci i młodzież. Szczególny obowiązek reagowania, w przypadku stwierdzenia u młodych  ludzi niepokojących sygnałów w zachowaniu, spoczywa na szkole – z racji charakteru tej placówki. Szkoła jest placówką zobowiązaną do wczesnej diagnozy objawów niedostosowania społecznego, profilaktyki oraz oddziaływań wychowawczych i resocjalizacyjnych wobec uczniów. Stosowanie przez szkołę obecnych standardów w oddziaływaniach, mających na celu eliminowanie przyczyn przejawów zaburzeń, w tym również zaburzeń zachowania, w wielu przypadkach okazuje się mało skuteczne lub wręcz nieskuteczne. Na terenie szkoły dochodzi do zdarzeń, które bezpośrednio zagrażają bezpieczeństwu i zdrowiu (czasem nawet życiu) uczniów. Właściwa reakcja wychowawcy, pedagoga, dyrekcji szkoły, adekwatna do zaistniałego zdarzenia, oraz powiadomienie w razie potrzeby stosownych instytucji, daje gwarancję, że podjęte działania zapewniają bezpieczeństwo uczniów. Bardzo ważne jest umiejętne, w pełni profesjonalne przeprowadzenie skutecznej interwencji z zachowaniem wszelkich praw osób uczestniczących w zdarzeniu, a w szczególności praw ucznia.

            Podstawowym aktem prawnym regulującym zasady postępowania Policji z nieletnimi sprawcami czynów karalnych jest Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich.

            Policja zgodnie z treścią art. 37 ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich, w wypadkach nie cierpiących zwłoki zbiera i utrwala dowody czynów karalnych popełnionych przez nieletnich, dokonuje ujęcia nieletnich (czynność poprzedzająca zatrzymanie nieletniego), a także wykonuje czynności w określonym zakresie zlecone przez sędziego rodzinnego.

            Dokumentem wewnętrznym uściślającym te zasady jest Zarządzenie nr 15/97 Komendanta Głównego Policji z dnia 26 czerwca 1997 r. w sprawie form i metod działek Policji w zakresie zapobiegania i zwalczania demoralizacji i przestępczości nieletnich. Do wszystkich podmiotów stosujących przepisy ustawy, a w szczególności do sędziów rodzinnych, kuratorów sądowych, prokuratury, policji, kadry rodzinnych ośrodków diagnostyczno-konsultacyjnych, zakładów dla nieletnich, placówek opiekuńczo-wychowawczych, specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych, szkół i poradni psychologiczno-pedagogicznych kierowana jest preambuła ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich, wskazująca na konieczność stwarzania warunków sprzyjających powrotowi do normalnego życia nieletnim, którzy popadli w konflikt z prawem.

Procedury postępowania nauczycieli w sytuacjach zagrożenia dzieci i młodzieży demoralizacją.

I.       W przypadku uzyskania informacji, że uczeń, który nie ukończył 18 lat używa alkoholu lub innych środków w celu wprowadzenia się w stan odurzenia, uprawia nierząd, bądź przejawia inne zachowania świadczące o jego demoralizacji (naruszanie zasad współżycia społecznego, popełnienie czynu zabronionego, systematyczne uchylanie się od spełniania obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki, włóczęgostwo, udział w dzielności grup przestępczych) nauczyciel powinien podjąć następujące kroki:

1.      Przekazuje uzyskaną informację wychowawcy klasy.

2.      Wychowawca informuje o fakcie pedagoga/psychologa szkolnego i dyrekcję szkoły.

3.      Wychowawca wzywa do szkoły rodziców/prawnych opiekunów ucznia i przekazuje im uzyskaną informację. Przeprowadza rozmowę z rodzicami oraz – w ich obecności – z uczniem. W przypadku potwierdzenia uzyskanej informacji, zobowiązuje ucznia do zaniechania negatywnego postępowania, rodziców zaś bezwzględnie do szczególnego nadzoru nad dzieckiem.

4.      Jeżeli rodzice odmawiają współpracy z kadrą pedagogiczną lub nie reagują na wezwanie do stawiennictwa w szkole, a nadal z wiarygodnych źródeł napływają informacje o wymienionych wyżej przejawach demoralizacji nieletniego, szkoła pisemnie powiadamia o zaistniałej sytuacji sąd rodzinny lub Policję (specjalistę ds. nieletnich). Podobnie w sytuacji, gdy szkoła wykorzysta wszystkie dostępne jej metody oddziaływań wychowawczych, (rozmowa z rodzicami, ostrzeżenie ucznia, spotkania z pedagogiem/psychologiem, itp.) i ich  zastosowanie nie przynosi oczekiwanych rezultatów.

Dalszy tok postępowania leży w kompetencji tych instytucji zgodnie z warunkami określonymi w ustawie z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich.

Jeżeli uczeń przejawia powyższe zachowania po ukończeniu 18 roku życia (a nie jest to udział w działalności grup przestępczych czy popełnienie przestępstwa), sposób postępowania nauczyciela w takim przypadku powinien być uregulowany w statucie szkoły.

W przypadku uzyskania informacji o popełnieniu przez ucznia, który ukończył 17 lat, przestępstwa ściąganego z urzędu lub udziału w działalności grup przestępczych, zgodnie z art. 304 § 2 kodeksu postępowania karnego, szkoła jako instytucja jest obowiązana niezwłocznie zawiadomić o tym prokuraturę lub Policję.

II.    Do podejmowania działań interwencyjnych przez szkolę w sytuacjach kryzysowych zobowiązują treści zawarte w Rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 stycznia 2003 r. w sprawie szczegółowych form działalności wychowawczej i zapobiegawczej wśród dzieci i młodzieży zagrożonych uzależnieniem

§ 9 rozporządzenia stanowi: „Szkoły i placówki podejmują działania interwencyjne polegające na powiadomieniu rodziców i Policji w sytuacjach kryzysowych w szczególności, gdy dzieci i młodzież używają, posiadają lub rozprowadzają środki o których mowa w § 1 cytowanego rozporządzenia”.

Treść § 10 zobowiązuje szkoły i placówki do opracowania, zgodnie ze statutem, strategii działań wychowawczych i zapobiegawczych oraz interwencyjnych, wobec dzieci i młodzieży zagrożonej uzależnieniem.

Strategia uwzględnia w szczególności: w punkcie 4 – procedury postępowania w sytuacjach szczególnych zagrożeń związanych ze środkami odurzającymi i substancjami psychotropowymi z uwzględnieniem zadań osób podejmujących interwencję.

W przypadku gdy nauczyciel podejrzewa, że na terenie szkoły uczeń znajduje się pod wpływem alkoholu lub narkotyków powinien podjąć następujące kroki:

1.      Powiadamia o swoich przypuszczeniach wychowawcę klasy.

2.      Odizolowuje ucznia od reszty klasy, ale ze względów bezpieczeństwa nie pozostawia go samego, stwarza warunki, w których nie będzie zagrożone jego życie ani zdrowie.

3.      Wzywa lekarza w celu stwierdzenia stanu zdrowia, ewentualnie udzielenia pomocy medycznej.

4.      Zawiadamia o fakcie dyrekcję szkoły oraz rodziców/opiekunów, których zobowiązuje do niezwłocznego odebrania ucznia ze szkoły.

·         W przypadku odmowy ze strony rodziców/opiekunów o pozostaniu ucznia w szkole, czy też przewiezieniu ucznia do placówki służby zdrowia, bądź też przekazania go do dyspozycji funkcjonariuszom policji decyduje lekarz, po ustaleniu aktualnego stanu zdrowia ucznia i porozumieniu z dyrektorem szkoły/placówki.

·         W przypadku ucznia będącego pod wpływem alkoholu – jeżeli rodzice odmawiają przyjazdu, a uczeń jest agresywny wobec kolegów, nauczycieli, bądź swoim zachowaniem daje powód do zgorszenia albo zagraża życiu lub zdrowiu innych – szkoła zawiadamia najbliższą jednostkę Policji.

·         W przypadku stwierdzenia nietrzeźwości (stężenie we krwi powyżej 0,05% (0,5 promila) alkoholu lub w wydychanym powietrzu powyżej 0,25 mg alkoholu w 1 dm ³) Policja ma możliwość przewiezienia ucznia do izby wytrzeźwień, lub z przypadku jej braku, do policyjnych pomieszczeń dla osób zatrzymanych – na czas niezbędny do wytrzeźwienia (maksymalnie do 24 godzin). O fakcie umieszczenia zawiadamia się rodziców/opiekunów (oraz sąd rodzinny jeżeli uczeń nie ukończył 18 lat).

5.      Jeżeli zdarzenia, w których uczeń (przed ukończeniem 18 lat) znajduje się pod wpływem alkoholu lub narkotyków na terenie szkoły, powtarzają się, świadczy to o jego demoralizacji. Nakłada to na szkołę obowiązek powiadomienia Policji (specjalisty ds. nieletnich) lub sądu rodzinnego o tej szczególnej sytuacji

Spożywanie przez ucznia, który ukończył 17 lat, alkoholu na terenie szkoły stanowi wykroczenie z art. 43¹ Ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Należy o tym fakcie powiadomić Policję. Dalszy tok postępowania leży w kompetencji tej instytucji.

III. W przypadku, gdy nauczyciel znajduje na terenie szkoły substancję przypominającą wyglądem narkotyk powinien podjąć następujące kroki

1.      Nauczyciel zachowując środki ostrożności zabezpiecza  substancję przed dostępem do niej osób niepowołanych oraz ewentualnym jej zniszczeniem do czasu przyjazdu Policji, próbuje (o ile to możliwe w zakresie działań pedagogicznych) ustalić, do kogo znaleziona substancja należy.

2.      Powiadamia o zaistniałym zdarzeniu dyrekcję szkoły i wzywa Policję.

3.      Po przyjeździe Policji niezwłocznie przekazuje zabezpieczoną substancję i przekazuje informacje dotyczące szczegółów zdarzenia.

IV. W przypadku, gdy nauczyciel podejrzewa, że uczeń posiada przy sobie substancję przypominającą narkotyk, powinien podjąć następujące kroki:

1.      Nauczyciel w obecności innej osoby (wychowawca, pedagog, dyrektor itp.) ma prawo żądać, aby uczeń przekazał mu tę substancję, pokazał zawartość torby szkolnej oraz kieszeni (we własnej odzieży), ew. innych przedmiotów budzących podejrzenie co do ich związku z poszukiwaną substancją. Nauczycielowi nie wolno (nie ma prawa) samodzielnie wykona czynności przeszukania odzieży ani teczki ucznia – jest to czynność zastrzeżona wyłącznie dla Policji!

2.      O swoich spostrzeżeniach powiadamia dyrekcję szkoły.

3.      Powiadamia o zaistniałym zdarzeniu rodziców/opiekunów ucznia i wzywa ich do natychmiastowego stawiennictwa.

4.      W przypadku, gdy uczeń na prośbę nauczyciela nie chce przekazać substancji, ani pokazać zawartości teczki, szkoła wzywa Policję, która po przyjeździe przeszukuje odzież i przedmioty należące do ucznia oraz zabezpiecza znalezioną substancję i zabiera ja do ekspertyzy.

·         Jeżeli uczeń wyda substancję dobrowolnie, nauczyciel po odpowiednim jej zabezpieczeniu zobowiązany jest bezzwłocznie przekazać ją do jednostki Policji. Wcześniej próbuje ustalić, w jaki sposób i od kogo uczeń nabył substancję. Całe zdarzenie nauczyciel dokumentuje, sporządzając możliwie dokładną notatkę z ustaleń wraz ze swoimi spostrzeżeniami.

Zgodnie z przepisami ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii – w Polsce karalne jest:

·         Posiadanie każdej ilości środków odurzających lub substancji psychotropowych;

·         Wprowadzenie do obrotu środków odurzających;

·         Udzielanie innej osobie, ułatwianie lub umożliwianie ich użycia oraz nakłaniania do użycia;

·         Wytwarzanie i przetwarzanie środków odurzających

Każde z opisywanych zachowań jest czynem karalnym w rozumieniu przepisów Ustawy o postępowaniu o postępowaniu w sprawach nieletnich jeżeli sprawcą jest uczeń, który ukończył 13 lat a nie ukończył 17 lat.

Uczeń, który dopuszcza się powyższych czynów po ukończeniu 17 lat popełnia przestępstwo i podlega przepisom ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego.

W przypadku zaistnienia jednego z powyższych przestępstw na terenie szkoły, należy wezwać Policję.

V.    W każdym przypadku popełnienia czynu karalnego przez ucznia, który nie ukończył 17 lat należy zawiadomić Policję lub sąd rodzinny, a w przypadku popełnienia przestępstwa przez ucznia, który ukończył 17 rok życia, prokuratora lub Policję

1.      Postępowanie wobec sprawcy czynu karalnego/przestępstwa:

• niezwłoczne powiadomienie dyrektora szkoły,
• ustalenie okoliczności czynu i ewentualnych świadków zdarzenia,
• przekazanie sprawcy (o ile jest znany i przebywa na terenie szkoły) dyrektorowi szkoły, lub pedagogowi szkolnemu pod opiekę,
• powiadomienie rodziców ucznia,
• niezwłoczne powiadomienie Policji w przypadku gdy sprawa jest poważna (rozbój, uszkodzenie ciała, itp.), lub sprawca nie jest uczniem szkoły i jego tożsamość nie jest nikomu znana,
• zabezpieczenie ewentualnych dowodów przestępstwa, lub przedmiotów pochodzących z przestępstwa i przekazanie ich Policji (np. sprawca rozboju na terenia szkoły używa noża i uciekając porzuca go lub porzuca jakiś przedmiot pochodzący z kradzieży).

2.      Postępowanie nauczyciela/wychowawcy wobec ucznia, który stał się ofiarą czynu karalnego.

Nauczyciel/wychowawca będący na miejscu zdarzenia zobowiązany jest do:

• udzielenia pierwszej pomocy (pomocy przedmedycznej), bądź zapewnienia jej udzielenia poprzez wezwanie lekarza, ew. karetki pogotowia w przypadku, kiedy ofiara doznała obrażeń,
• niezwłoczne powiadomienie dyrektora szkoły,
• powiadomienie rodziców ucznia,
• niezwłoczne wezwanie Policji w przypadku, kiedy sprawa jest poważna i niezbędne jest profesjonalne zabezpieczenie śladów przestępstwa, ustalenie okoliczności i ewentualnych świadków zdarzenia.

W przypadku znalezienia na terenie szkoły broni, materiałów wybuchowych, innych niebezpiecznych substancji lub przedmiotów należy zapewnić bezpieczeństwo przebywającym na terenie szkoły osobom, uniemożliwić dostęp osób postronnych do tych przedmiotów i wezwać Policję – tel. 997 lub 112.

ZAŁĄCZNIK 2

PAN/PANI               

..........................................................

..........................................................

..........................................................

Nasz znak:                                                                             data:

UPOMNIENIE

Na podstawie art. 18 pkt. 2 ustawy z dnia 7. 09. 1991 r. o systemie oświaty /Dz. U. Nr 95, poz. 425/ wzywam Pana/Panią do zapewnienia regularnego uczęszczania

dziecka................................................................................................ na zajęcia szkolne.

W przypadku dalszych nieobecności dziecka w szkole, zostanie względem Pana/Pani zastosowana egzekucja w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

/art. 20 ustawy/.